"TERÖRDEN ARINDIRILMIŞ" TÜRKİYE TASARISI 467 OYLA KABUL EDİLDİ

Türkiye Büyük Millet Meclisi, hükümet ve meclis liderliğinin onlarca yıl süren terör örgütü Kürdistan İşçi Partisi (bundan sonra: PKK) ile çatışmanın çözümünde temel bir adım olarak nitelendirdiği "Terörden Arındırılmış" Türkiye tasarısını 467 oyla kabul etmiştir. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş oylamayı geniş bir partiler arası uzlaşının kanıtı olarak sunmuş, ancak muhalefet politikacıları, şehit aileleri dernekleri ve kamuoyunun bazı kesitleri de yasayı eski militanların devlet yapılarına girmesini meşrulaştırma riski taşıyan bir tedbir olarak kınamıştır (Reuters).

Meclis Oylaması Ve Yasanın Kapsamı

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Terörden Arındırılmış Türkiye sürecinin merkezi yasal aracı olan Ulusal Dayanışma Yasası'nı 10 Ağustos 2026'da Ankara'da kabul etti (Anadolu Ajansı). 467 oyla gerçekleşen oylamada, 600 kişilik mecliste önemli bir çoğunluk sağlanmış; iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (bundan sonra: AKP) ile koalisyon ortağı Milliyetçi Hareket Partisi (bundan sonra: MHP) ve muhalefet milletvekillerinin bir kısmı yasayı desteklemişlerdir. Yasa, PKK bağlantılı kişiler için sınırlı bir af çerçevesi öngörmekte; belirli koşullar altında bazı eski teröristlerin sivil hayata ve özel hükümler kapsamında kamu sektörü rollerine yeniden entegre edilmesini sağlamaktadır (France 24).

İletişim Başkanlığı'na göre, Terörden Arındırılmış Türkiye süreci hükümet tarafından ülkenin yeni yüzyılı için stratejik bir devlet vizyonu olarak tanımlanmakta; girişim, salt bir güvenlik önlemi olarak değil, devletin Kürt meselesine yaklaşımının yapısal bir yeniden düzenlenmesi olarak çerçevelenmektedir (İletişim Başkanlığı). Yasanın destekçileri, yasal çerçevenin uzun süreli iç çatışmaları yöneten diğer devletler için bir model işlevi görebileceğini savunmaktadırlar. Mevcut kaynaklar arasında uygulamayı zorunlu kılacak veya izleyecek bağlayıcı bir uluslararası mekanizmaya atıfta bulunulmamıştır.

Kurtulmuş: Süreç Devlet Yapısını Ve Ulusal Duyarlılıkları Korur

Süreç, ulusal duyarlılıkları ve devletin tüm yapısını koruyan ortak bir kararlılıkla yürütülmüştür.

Kurtulmuş, oylamayı takiben mecliste söz alarak, sürecin şehit aileleri ve gazilerin endişelerini, silahlı çatışmayı sona erdirme hedefiyle dengelemeye yönelik tasarlandığını belirtti. 467 oyun sonucunu, girişimin partizan çizgileri aştığının bir gösterimi olarak nitelendirdi. Sözcü, kanunun devlet kurumlarını önceki dönemde militanlarla bağlantısı olan kişilerden nasıl koruyacağına ilişkin spesifik mekanizmaları detaylandırmadı ve kamu sektörü istihdamına yeniden entegrasyon için uygunluk kriterlerine de değinmedi (Yeni Şafak).

Muhalefet, Kamuoyu Tepkisi Ve Temel Eleştiriler

Tasarı, özellikle PKK saldırılarında öldürülen 40.000'den fazla asker ve sivil ile gazi örgütleri arasında önemli kamuoyu muhalefeti ve öfke yaratmıştır. Eleştirmenler, af hükümlerinin yeterince koşullu olmadığını ve yasanın belgelenen terör bağlantıları olan bireylerin güvenlikle ilgili roller de dahil olmak üzere devlet istihdamına girmesi için bir yol açtığını savunmaktadırlar. Tasarıya karşı oy kullanan muhalefet partileri, hükümetin şeffaf bir uygunluk çerçevesi yayınlamadığını ve bunun bireysel davaların bağımsız incelemesini imkânsız kıldığını ileri sürmektedirler (Reuters).

France 24, yasanın PKK teröristleri için sınırlı bir af oluşturduğunu bildirmiş; hükümet ise bu nitelendirmeyi reddederek "yeniden entegrasyon" ve "ulusal dayanışma" dilini tercih etmiştir (France 24). Bu ayrım hukuki ağırlık taşır: af cezai sorumluluğu ortadan kaldırırken, yeniden entegrasyon çerçevesi bunu koruyabilir ancak uygulamayı askıya alabilir. Tasarının bu konudaki kesin hukuki mimarisi, yayın tarihi itibariyle kamuya açık resmi metinlerde tam olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Şehitler ailesi dernekleri, oylamanın PKK şiddetinde öldürülenlerin fedakarlıklarını göz ardı ettiğini kamuoyuna duyurmuş; Türkiye'deki sosyal medya yorumları, normalde hükümetin kendi destek tabanının bir parçası olarak kabul edilebilecek tüm ideolojik kesimlerden yaygın öfke yansıtmıştır.

Oylamaya katılan bazı muhalefet milletvekillerinin belirttiğine göre, fikir birliğinin genişliği, uygulamaya ilişkin ayrıntılı bir kamuoyu tartışmasının yokluğunu gizlemektedir. Tasarının güvenlik denetimi hükümlerine ilişkin hiçbir meclis komisyon raporu mevcut kaynaklarda belirtilmemiştir. Cumhuriyet Halk Partisi (bundan sonra: CHP) konumlandırması bölünmüş durumdadır; bazı milletvekilleri barış hedefini ilke olarak desteklerken, eski militanların kamu sektörü erişimine ilişkin belirli hükümlere itiraz etmişlerdir (Anadolu Ajansı).

Devlet İnfiltrasyon Riski: Eleştirenlerin Uyarıları

Eleştirmenlerin ortaya koydukları en önemli kaygı, tasarı haliyle, daha önce terörist olarak tanımlanan kişilerin Türk devlet kurumlarına girmeleri için yasal olarak onaylanmış bir yol oluşturmasıdır. Eleştirmenler, bağımsız olarak denetlenen sağlam eleme mekanizmaları olmaksızın, kanunun fiilen eski PKK üyelerinin, örgüt içinde operasyonel veya komuta rolleri üstlenmiş olanlar da dahil olmak üzere, devlet yapılarına sızmasını meşrulaştırdığını savunmaktadırlar. Bu kaygı, hükümetin girişim hakkındaki kamuoyu iletişiminde ele alınmamıştır; bu iletişim, sürecin çatışma çözümü ve uzlaştırma boyutlarına odaklanmaktadır (Reuters; France 24).

Sonraki Adımlar Ve Çözülmemiş Sorular

Tasarı şimdi standart yürürlüğe girme sürecine ilerliyor. Hükümet, uygunluk değerlendirmelerini, inceleme prosedürlerini veya yeniden entegre edilen bireylerin erişebileceği belirli devlet rollerini yönetecek uygulama yönetmeliklerini yayınlama konusunda bir zaman çizelgesi açıklamadı. Bu yönetmelikler, eleştirmenler tarafından gündeme getirilen güvenlik endişelerinin pratikte ele alınıp alınmadığının birincil belirleyicisi olacaktır. Yayınlanıncaya ve parlamenter denetim altına girinciye kadar, yasanın belirtilen hedefleri (ulusal dayanışma ve çatışma çözümü) ile operasyonel güvenlik sonuçları arasındaki boşluk açık ve çözümsüz kalır (İletişim Başkanlığı).

Ancak, uygulamanın biçimi ve hızı ne olursa olsun, bu tasarının mekanik yönü onun ilkesel yönünü geçersiz kılamaz ve yan etkilerin uzun vadeli kontrol altına alınmasını ile kademeli hedef kaymasını açıklayamaz. Bu tasarı ile Türkiye'nin parlamentosu 2000 yıldan fazla bir devlet geleneğinden ayrılmakta ve kamu sektörüne "eski" teröristlerin toplu sızmasının yolunu açmaktadır. Terörü sona erdirmek için çok daha fazla siyasa seçeneği mevcut olsa da (en azından yirmi yıl önce sona erdirilebilirdi), bu yol Türkiye için orta ve uzun vadede en yıkıcı olanıdır.

Ayrıca bu süreçte yabancı güçlerin katılımı konusunda sorular vardır. Kürt terörü son yıllarda Türkiye sınırları dışına başarıyla taşınmış, Suriye ve Irak'ta artan terör faaliyetlerine yol açmıştır. İsrail'in Türkiye'yi işgal etmek amacıyla saldırı yapma konusundaki açık hedefi ile, analiz sonuçlarımız bu kanunun ve temelindeki stratejinin yabancı müdahalenin bir ürünü olabileceğini, Türk devletine içeriden sızma, onu zayıflatma, toplumsal çatlaklara derinlik verme ve böyle bir saldırı için bir üs oluşturmaya çalışma amacıyla yapılabileceğini güçlü bir şekilde göstermektedir. Böyle bir katılım, teknik ve ilkesel açıdan yıkıcı olan bu kanun hakkındaki oylamanın bu kadar geniş bir çoğunluk almasını da açıklayabilir.

Şimdi önemli olan, Türk vatandaşlarının hızlı bir şekilde sivil toplum örgütlerini güçlendirmesi ve hükümeti, milletvekilleri ile özel sektörü bu kanunu iptal etmeye baskı yapmasıdır. Halk öfkesi şu anda yalnızca çevrimiçi alanla sınırlı olsa da, bu konuyla duygusal bir şekilde başa çıkılması daha hızlı kabullenme ve atalet yaratmaktadır. Bu nedenle, ülke içinde ve dışında uzun vadeli çatışmaları önlemek için hızlı harekete geçilmesi gerekmektedir.